السيد موسى الشبيري الزنجاني

1426

كتاب النكاح ( فارسى )

دست همسرش خشمگين شده است تصميم مىگيرد كه چهار ماه يا بيشتر مباشرت با او را ترك كند ، اين روايت مىفرمايد ، اين مورد هم ايلاء به حساب مىآيد و اگر نه غضب باشد و نه يمين ، ايلاء نيست ، در هر حال اين روايت مورد مغاضبه را به ايلاء ملحق مىكند و اينكه در چه مواردى ايلاء صدق مىكند هيچ ربطى به مسأله مورد بحث ما ندارد . تقريب استدلال به روايت : ممكن است بگوييم ، هر چند روايت در مقام بيان مطلب ديگرى است ولى ضمناً تعبير فرموده كه مىتوان به آن استدلال كرد روايت مىفرمايد ، « اذا غاضب الرجل امرأة فلم يقربها من غير يمين اربعة اشهر ، فاستعدت عليه . . . » اگر مرد از روى غضب چهار ماه ، ترك مباشرت كند ، زن عليه او به حاكم شرع شكايت مىكند كه شوهر به من ظلم كرده است ، روشن است كه اگر در مرحلهء سابق حقى براى زن قائل نباشيم ، ظلمى به حق او نشده است ، تا حق شكايت داشته باشد . خوب ظلمش چيست ؟ متفاهم عرفى در اين است كه ، همين كه بدون عذر عرفى ، عامداً ، چهار ماه مباشرت را ترك كرده باشد ، ظلم تحقق يافته است ، خواه عدم مباشرت از روى غضب صورت گرفته باشد يا غير غضب . پس يكى از حقوق زن اين است كه ، مباشرت شوهرش از چهار ماه به تأخير نيفتد . به بيانى ديگر ؛ هر چند در مورد روايت ، مرد خشمگين شده و چنين اقدامى كرده است . ولى متفاهم عرفى از اينكه زن حق شكايت دارد اين است كه ، حقى از او ضايع شده ، و در اين تفويت حق ، خشم مرد دخالتى ندارد و اگر بدون آنكه خشمگين شود ، بدون عذر عرفى ، مدتى طولانى مباشرت را ترك كند ، در حق زوجه ظلم كرده است . مناقشه استاد در استدلال به روايت : به نظر مىرسد كه دليل اخص از مدعى است . چون اگر ترك مباشرت از روى خشم بوده و با قصد اضرار همراه باشد ، عرفاً يك نوع توهين به زن و هتك حرمت